آن روغن غليظ برمىآورند و آن در دراز كردن موى و رفع خارش بدن مفيد و ضماد چوب آن نافع اورام صفراوى و دموى و محلل آنهاست و لا سيّما چون به آب بعضى اشياى سرد آميزند و چون چوب آن را به گلاب با آب شيرين سرد سوده ضماد كنند ، صداع حار را نفع كند و چون آن را بسوزاند و در آب مامينا و امثال آن سرد كنند و سحق كرده اكتحال نمايند ، حدقه را قوى گرداند و اورام حار اجفان را نفع دهد و چون براده چوب آن بخورند ، تشنگى و التهاب معده ساكن كند و اگر 3 مثقال از آن به ماء العسل بخورند ، اخراج كرم شكم به قوت نمايد و مخرج صفرا و بلغم نيز نوشته‌اند . مقدار شربت آن از يك مثقال تا سه مثقال است مضر جگر مىباشد مصلح آن عناب و پوست آن قابض و زمخت ضماد آن باعث خشونت جلد بدن و در سرج نيز خواهد آمد . « 1 » درختى است هندى كه ساكوته نامند ، به قدر درخت چنار و سرخ رنگ و صلب و مايل به سياهى و كثير الورقى و خوشبو و ترشى به قدر فوفل و مستطيل و مؤلف تذكره آن را فندق هندى دانسته . چوب او در سيم سرد و خشك و با اندك حرارتى و ضماد ساييده او با آب سرد جهت سردرد حار و اورام حاره و خوردن شربت او مسكن تشنگى و التهاب معده و با ماء العسل جهت اخراج كرم شكم قوىّ الأثر است و روغن تمر او غليظ و خوشبو و جهت دراز كردن موى و رفع خارش بدن مفيد است . « 1 » و درخت ساج سطبر باشد و بالاى او دراز بود و هر برگى از او به اندازه سپر ديالم بود . در بزرگى و بوى او خوش بود و به بوى برگ جوز ماند با آنكه رقت و لطافت او زيادت باشد از برگ جوز . پيل را به برگ او و درخت موز و جوز رغبتى عظيم با شرومنبت درخت ساج در زمين هند و زنگ باشد . « 2 » ساج : بر وزن كاج درختى باشد بسيار بزرگ و بيشتر در هندوستان مىرويد . طبيعت آن سرد و خشك است و مدعى بود كه آن را مرغ كنجد خوار گويند و بعضى ماده مرغ

--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 2 - 3 ( 1 ) - تحفه حكيم مؤمن ، ص 142 . ( 2 ) - صيدنه ، ج 1 ، ص 363